Po wielu miesiącach opóźnienia, do polskiego porządku prawnego została transponowana Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Stało się to poprzez uchwalenie 14 czerwca 2024 r. ustawy o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024, poz. 928). Przepisy rzeczonej ustawy weszły w życie 25 września 2024 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących zgłoszeń zewnętrznych, które zaczną obowiązywać od 25 grudnia 2024 r.

Ustawa o ochronie sygnalistów, jak sama nazwa wskazuje, ustanawia zasady i procedury dotyczące ochrony sygnalistów, czyli osób fizycznych, które zgłaszają lub ujawniają publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. Naruszenia obejmują zarówno działania, jak i zaniechania niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa.

Wejście w życie ustawy o ochronie sygnalistów rodzi nowe obowiązki po stronie pracodawców. Podstawowym zadaniem pracodawcy w kontekście ustawy jest stworzenie przejrzystej i bezpiecznej procedury wewnętrznej, które umożliwi sygnaliście raportowanie nieprawidłowości i jednocześnie będzie określała podejmowanie działań następczych. Obowiązek ten dotyczy podmiotu prawnego (zarówno publicznego, jak i prywatnego), na rzecz którego według stanu na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje pracę zarobkową co najmniej 50 osób.

Procedura zgłoszeń wewnętrznych powinna być wdrożona w ciągu 3 miesięcy od momentu ogłoszenia ustawy, tj. do 24 września 2024 r. Jeżeli nie dotrzymaliście Państwo tego terminu, nie jest jeszcze za późno, aby to uzupełnić, jednakże nie warto odwlekać tych działań w czasie.

Zaniechanie ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych bądź ustanowienie jej z istotnym naruszeniem wymogów wynikających z ustawy, przez osobę odpowiedzialną za jej ustanowienie, stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny. Kara grzywny za wykroczenie tego typu będzie mogła być wymierzona w granicach od 20,00 zł do nawet 5.000,00 zł.

Jako Kancelaria zajmujemy się przygotowywaniem kompleksowej i zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa procedury zgłoszeń wewnętrznych, z uwzględnieniem specyfiki prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, a także przeprowadzaniem szkoleń (w tym szkoleń online) dotyczących zagadnienia ochrony sygnalistów.

adw. Aleksandra Wojciechowska